Nghị viện châu Âu phê chuẩn Hiệp định Thương mại Tự do và Hiệp định Bảo hộ Đầu tư EU – Việt Nam

Nghị viện châu Âu ngày hôm qua đã chính thức phê chuẩn Hiệp định Thương mại Tự do EU – Việt Nam, một "hiệp định hiện đại và tham vọng nhất từ trước đến nay được ký kết giữa EU và một nước đang phát triển".

Các nghị sĩ đã nhất trí thông qua hiệp định thương mại với 401 phiếu thuận, 192 phiếu chống và 40 phiếu trắng. "Hiệp định hiện đại và tham vọng nhất từ trước đến nay được ký kết giữa EU và một nước đang phát triển" sẽ góp phần tạo ra những quy chuẩn cao trong khu vực, và có thể dẫn tiếp tới một hiệp định đầu tư và thương mại giữa khu vực và khu vực trong tương lai, theo Nghị viện châu Âu thông báo trong một nghị quyết kèm theo được thông qua bởi 416 phiếu thuận, 187 phiếu chống và 44 phiếu trắng đối với Hiệp định Bảo hộ Đầu tư. Hiệp định này là "một dấu hiệu mạnh mẽ hướng tới một nền thương mại cởi mở,c ông bằng và tương hỗ, trong bối cảnh xu hướng bảo hộ mậu dịch gia tăng và những thách thức nghiêm trọng đối với nền thương mại dựa trên những nguyên tắc đa phương", các Nghị sĩ châu Âu nhấn mạnh.

Hầu hết các dòng thuế quan sẽ được dỡ bỏ

Hiệp định sẽ dỡ bỏ hầu hết các dòng thuế giữa hai bên trong vòng 10 năm tới, bao gồm cả đối với các sản phẩm xuất khẩu của châu Âu sang Việt Nam như: máy móc, ô tô, và hóa chất. Nó cũng được áp dụng với các mặt hàng dịch vụ như ngân hàng, vận tải biển và bưu điện – những lĩnh vực mà các công ty châu Âu sẽ có sự tiếp cận tốt hơn. Các công ty cũng sẽ có cơ hội tham gia vào các gói thầu công của chính phủ Việt Nam và một số chính quyền thành phố, bao gồm cả Hà Nội. Hiệp định cũng giúp bảo vệ 169 các mặt hàng đặc trưng của châu Âu.

Thêm vào đó, hiệp định cũng là một công cụ bảo vệ môi trường và duy trì sự tiến bộ xã hội ở Việt Nam, bao gồm quyền lao động. Hiệp định cũng giúp Việt Nam áp dụng Thỏa thuận Paris. Việt Nam cam kết phê chuẩn hai dự luật mà Nghị viện châu Âu yêu cầu: xóa bỏ lao động cưỡng bức và quyền tự do lập hội, vào năm 2020 và 2023.

Hiệp định Thương mại có thể bị đình hoãn nếu có những vi phạm về nhân quyền.

Giải quyết tranh chấp giữa các công ty và nhà nước

Tách biệt ra, Nghị viện cũng đã đồng ý phê chuẩn hiệp định bảo hộ đầu tư với 407 phiếu thuận, 188 phiếu chống và 53 phiếu trắng, giúp đưa ra một hệ thống tòa án đầu tư với những thẩm phán độc lập giúp giải quyết tranh chấp giữa các nhà đầu tư và nhà nước. Nghị quyết kèm theo cũng được thông qua với 406 phiếu thuận, 184 phiếu chống và 58 phiếu trắng.

Trích dẫn

Báo cáo viên Geert Bourgeois (ECR, BE) cho rằng "những hiệp định tiên tiến nhất vừa được phê chuẩn này mang đến cơ hội hiếm có để đẩy mạnh hơn nữa mục tiêu của EU trở thành đối tác địa chính trị bảo vệ thương mại đa phương, phản đối bảo hộ và nâng cao các tiểu chuẩn về lao động, môi trường và nhân quyền trên toàn thế giới. Các hiệp định này sẽ thúc đẩy thịnh vượng, tạo thêm nhiều việc làm mới và có mức lương cao hơn, giảm chi phí cho các công ty cả lớn và nhỏ, tạo điều kiện để họ tiếp cận thị trường của nhau tốt hơn."

Chủ tịch Ủy ban thương mại Quốc tế, Nghị viện châu Âu Bernd Lange phát biểu sau cuộc bỏ phiếu: "Lịch sử cho thấy rằng sự cô lập không làm thay đổi một đất nước. Đó là lí do Nghị viện đã bỏ phiếu thuận cho hiệp định thương mại này với Việt Nam. Với hiệp định này, chúng tôi củng cố vai trò của EU tại Việt nam và trong khu vực, đảm bảo rằng tiếng nói của chúng tôi có trọng lượng hơn trước. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các vấn đề mà chúng tôi không thống nhất như vai trò của báo chí tự do trong tự do chính trị. Chúng tôi cũng mở rộng không gian hoạt động của xã hội dân sự. Công việc của chúng tôi từ nay là đảm bảo hiệp định được thực hiện.

Các bước tiếp theo

Khi Hội đồng châu Âu chính tức ký phê chuẩn hiệp định thương mại và các bên thông báo cho nhau rằng các thủ tục đã hoàn tất thì hiệp định có hiệu lực. Để hiệp định bảo hộ đầu tư có hiệu lực, nghị viện của các quốc gia thành viên EU cần phải phê chuẩn

Thông tin nền

Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của EU tại ASEAN sau Singapore, với thương mại hàng hóa trị giá 47.6 tỉ euro một năm và 3.6 tỉ euro đối với dịch vụ. Hàng xuất khẩu của EU sang Việt Nam tăng 5-7% nỗi năm, tuy nhiên thâm hụt thương mại của EU với Việt Nam là 27 tỉ euro năm 2018. Các mặt hàng chính EU nhập khẩu từ Việt Nam gồm thiết bị thông tin viễn thông, hàng may mặc và thực phẩm. EU chủ yếu xuất khẩu các mặt hàng như máy móc, thiết bị vận tải, hóa chất và các sản phẩm nông nghiệp sang Việt Nam.