European Union External Action

Wysoki przedstawiciel / wiceprzewodniczący

01/12/2019 - 00:00
Overview

1 grudnia 2019 r. stanowisko wysokiego przedstawiciela UE / wiceprzewodniczącego objął Josep Borrell Fontelles. Zadaniem szefa unijnej dyplomacji jest kształtowanie i realizacja polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony.

1 grudnia 2019 r. stanowisko wysokiego przedstawiciela UE / wiceprzewodniczącego objął Josep Borrell Fontelles z Hiszpanii. Jego zadaniem jest kształtowanie i realizacja polityki zagranicznej i polityki bezpieczeństwa UE, których oficjalne nazwy to wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB) i wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony (WPBiO).

Więcej o codziennej pracy wysokiego przedstawiciela.

Od momentu wejścia w życie traktatu z Lizbony wysoki przedstawiciel jest również wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej. Umożliwia to koordynację działań prowadzonych w ramach unijnej polityki zagranicznej i zapewnia ich spójność, gdyż kompetencje Komisji Europejskiej dotyczą ważnych spraw międzynarodowych, takich jak handel, rozwój, polityka sąsiedztwa i pomoc humanitarna.

Połączenie tych stanowisk ma zagwarantować, że działania UE na świecie będą spójne, nie będą się pokrywać ani kolidować ze sobą.

Wysoki przedstawiciel stoi na czele korpusu dyplomatycznego UE – Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych.

Co robi wysoki przedstawiciel / wiceprzewodniczący?

Zakres jego zadań jest bardzo szeroki i obejmuje:

  • nadawanie – w imieniu UE – ogólnego kierunku polityce zagranicznej i polityce bezpieczeństwa
  • koordynowanie unijnych instrumentów polityki zagranicznej w obszarze rozwoju, handlu, sąsiedztwa, pomocy humanitarnej i reagowania kryzysowego – są to jego zadania jako wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej
  • dążenie do konsensusu godzącego priorytety państw członkowskich UE – w tym celu przewodniczy on comiesięcznym posiedzeniom unijnych ministrów spraw zagranicznych, obrony, handlu i rozwoju
  • uczestnictwo w regularnych spotkaniach przywódców UE zebranych w Radzie Europejskiej
  • zabieranie głosu w debatach w Parlamencie Europejskim dotyczących polityki zagranicznej i kwestii bezpieczeństwa
  • reprezentowanie UE na posiedzeniach międzynarodowych, np. na forum ONZ
  • kierowanie Europejską Agencją Obrony i Instytutem Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem.

Kto mianuje wysokiego przedstawiciela / wiceprzewodniczącego?

  • Rada Europejska, w której skład wchodzą szefowie państw lub rządów wszystkich państw członkowskich UE, mianuje wysokiego przedstawiciela / wiceprzewodniczącego kwalifikowaną większością głosów.
  • Potrzebna jest do tego zgoda przewodniczącego Komisji.
  • Wysoki przedstawiciel pełni również rolę wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej, która przed objęciem funkcji podlega kolegialnie zatwierdzeniu w drodze głosowania przez Parlament Europejski.
  • Komisarze są powoływani na pięcioletnią kadencję, która jest odnawialna i zbiega się z pięcioletnią kadencją Komisji Europejskiej.

Stanowisko wysokiego przedstawiciela ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa zostało utworzone na mocy traktatu z Amsterdamu, który wszedł w życie w 1999 r. Dziesięć lat później traktat z Lizbony poszerzył zakres obowiązków wysokiego przedstawiciela o nowe ważne zadania. Funkcja ta zyskała nową nazwę (wysoki przedstawiciel Unii do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa) i została połączona ze stanowiskiem wiceprzewodniczącego Komisji.

Nowe poszerzone stanowisko zostało uroczyście ustanowione w dniu, w którym traktat z Lizbony wszedł w życie, czyli 1 grudnia 2009 r. Pierwszą osobą, która je objęła, była Catherine Ashton.

Federica Mogherini

2014–2019: wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa / wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej
Włoszka Federica Mogherini była drugą osobą mianowaną na to stanowisko.

Catherine Ashton

2009–2014: wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa / wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej
Brytyjka Catherine Ashton jako pierwsza objęła ten utworzony na mocy traktatu z Lizbony urząd.

Javier Solana

1999–2009: wysoki przedstawiciel ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, sekretarz generalny Rady Unii Europejskiej
Stanowisko to zostało utworzone na mocy traktatu z Amsterdamu. Javiera Solanę mianowała Rada Europejska.

Editorial Sections: