European Union External Action

Hoge vertegenwoordiger/vice voorzitter

01/12/2019 - 00:00
Overview

Sinds 1 december 2019 heeft Josep Borrell Fontelles uit Spanje de functie van hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van de EU op zich genomen. Als belangrijkste diplomaat van de EU is hij belast met het vormgeven aan en uitvoeren van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU.

Sinds 1 december 2019 heeft Josep Borrell Fontelles uit Spanje de functie van hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van de EU op zich genomen. Als belangrijkste diplomaat van de EU is Borell belast met het vormgeven aan en uitvoeren van het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU - ook bekend onder de noemers "gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid" (GBVB) en "gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid" (GVDB).

Lees hier meer over de dagelijkse werkzaamheden van de hoge vertegen­woordiger.

Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon is de hoge vertegenwoordiger ook vicevoorzitter van de Europese Commissie. Dit bevordert de coördinatie en zorgt voor de samenhang van het buitenlands beleid van de EU, aangezien de Europese Commissie belangrijke inter­nationale bevoegdheden heeft, zoals handel, ontwikkeling, nabuurschaps­beleid en humanitaire hulp.

Deze functies werden samengebracht om de consistentie en de samenhang van de EU-activiteiten in de wereld te waarborgen en te voorkomen en dat deze activiteiten onderling conflicteren of elkaar overlappen.

De hoge vertegenwoordiger staat aan het hoofd van de diplomatieke dienst van de EU, de Europese Dienst voor extern optreden.

Wat doet de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter?

Hij heeft een breed takenpakket. De hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter

  • stuurt namens de EU het algemeen buitenlands en veiligheidsbeleid;
  • coördineert als vicevoorzitter van de Europese Commissie de instrumenten van het buitenlands beleid van de EU – ontwikkelingshulp, handel, nabuurschapsbeleid, humanitaire hulp en crisisrespons;
  • probeert de EU-lidstaten en hun respectieve prioriteiten op een lijn te brengen, onder meer door maandelijkse vergaderingen voor te zitten tussen de ministers van Buitenlandse Zaken, van Defensie en van Handel en Ontwikkelingssamenwerking van de EU;
  • woont geregeld bijeenkomsten bij van de EU-leiders in de Europese Raad;
  • neemt het woord tijdens debatten over buitenlands beleid en veiligheids­kwesties in het Europees Parlement;
  • vertegenwoordigt de EU tijdens internationale bijeenkomsten, zoals de Verenigde Naties;
  • zit het Europees Defensieagentschap en het Instituut voor veiligheids­studies van de EU voor.

 

Wie benoemt de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter?

  • De Europese Raad, die bestaat uit de staats- en regeringsleiders van alle EU-lidstaten, benoemt de HV/VV door middel van een stemming met "gekwalificeerde meerderheid".
  • De voorzitter van de Commissie moet het eens zijn met het besluit.
  • De hoge vertegenwoordiger is ook vicevoorzitter van de Europese Commissie, die vóór zij kan aantreden door het Europees Parlement moet worden goedgekeurd.
  • De Commissarissen worden benoemd voor een ambtstermijn van vijf jaar, die kan worden verlengd en samenvalt met de ambtstermijn van vijf jaar van de Europese Commissie.

Het ambt van "hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid" werd ingesteld bij het Verdrag van Amsterdam, dat in 1999 in werking trad. De functie werd tien jaar later, in het Verdrag van Lissabon, uitgebreid met een aantal belangrijke nieuwe verantwoordelijkheden. Vanaf dat ogenblik werd de functie "hoge vertegen¬woordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid" genoemd en werd deze uitgebreid met de taak van vicevoorzitter van de Commissie.

Op de dag dat het Verdrag van Lissabon van kracht werd – 1 december 2009 – kreeg de uitgebreide functie van hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter een officieel karakter en begon Catherine Ashton, de eerste persoon die in die functie werd benoemd, aan haar ambtstermijn.

Federica Mogherini

2014-2019: Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Europese Commissie
De Italiaanse Federica Mogherini was de tweede HV/VV die werd benoemd.

Catherine Ashton

2009-2014: Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Europese Commissie
De functie werd bij het Verdrag van Lissabon ingesteld en de Britse Catherine Ashton was de eerste HV/VV die op basis van het nieuwe Verdrag werd benoemd.

Javier Solana

1999-2009: Hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie.
De functie werd bij het Verdrag van Amsterdam ingesteld en de Europese Raad benoemde de Spanjaard Javier Solana in deze functie.

Editorial Sections: