European Union External Action

Phần 1: EU hành động vì Hòa bình và An ninh

01/08/2018 - 09:44
News stories

SECURITY AND DEFENCE

Trải qua nhiều thế kỷ, châu Âu đã là một lục địa của chiến tranh. Tuy nhiên sau Thế chiến thứ hai, Liên minh châu Âu đã trở thành một dự án hòa bình thành công nhất, được trao giải thưởng Nobel Hòa bình vào năm 2012. Ngày nay, tham vọng của EU đó là đóng vai trò của một chủ thể hòa bình toàn cầu rõ nét nhất từ trước tới nay.

Các nước thành viên của EU đã có được những năng lực đáng kể về an ninh và quốc phòng. Thông qua việc hợp tác chặt chẽ với nhau, châu Âu đã củng cố hơn nữa vai trò của mình như là một chủ thể toàn cầu nhằm bảo vệ các công dân của mình và thúc đẩy hòa bình tại các quốc gia đối tác. Do vậy, EU tăng cường sự hợp tác sâu rộng giữa các quốc gia thành viên trong các lĩnh vực về an ninh và quốc phòng.

EU cần đóng một vai trò mạnh mẽ hơn trong an ninh và quốc phòng

Môi trường an ninh trong và xung quanh châu Âu đã trở nên phức tạp và có nhiều thách thức hơn. Các mối đe dọa gia tăng đáng kể. Khủng bố, các mối đe dọa lai, các vụ tấn công mạng và biến đổi khí hâu đã tạo ra các nguy cơ ghê gớm đối với các công dân EU cũng như các quốc gia láng giềng khác và xa hơn nữa.

EU đã bắt đầu nỗ lực nhằm đảm bảo an ninh cho các công dân của mình trong một thế giới mà nhiều người cho rằng đang ngày một bất ổn hơn. Ngày nay, an ninh có nghĩa là đối phó với các mối đe dọa xuyên biên giới. Không một quốc gia đơn lẻ nào có thế làm việc này một mình. Do đó, EU hiện đang hỗ trợ các quốc gia thành viên nhằm hợp tác chặt chẽ hơn với nhau về quốc phòng đồng thời hợp tác với các đối tác quốc tế như NATO. Một "khuôn khổ tiến bộ đang hình thành về một chính sách quốc phòng chung của Liên minh" cũng đã được nhìn thấy từ trước trong Hiệp ước của Liên minh châu Âu.

Trong lĩnh vực quốc phòng, tính gộp lại thì các nước thành viên EU chi tiêu hàng năm một khoảng đáng kể, khoảng 200 tỉ Euro. Các nước thành viên EU khi được coi như một nhóm nước thì nhóm này nằm trong số các chủ thể có chi tiêu quốc phòng lớn nhất thế giới. Sự phối hợp và hợp tác sẽ giúp khai thác được tiềm năng tối đa của các nguồn lực được đầu tư vào quốc phòng. Ví dụ các hoạt động mua sắm khí tài quân sự được điều phối chung, nghiên cứu chung hay các hành động tập thể chống lại các vụ tấn công mạng đều là những bước đi có lợi trong bối cạnh này. Theo các nghiên cứu, các nước thành viên EU có thể tiết kiệm được trong khoảng 25 tới 100 tỉ Euro, tùy thuộc vào mức độ hợp tác.

EU với vai trò một nhà đảm bảo an ninh - được các công dân và đối tác kỳ vọng

Tham vọng lớn hơn của EU và các quốc gia thành viên trong việc hợp tác với nhau trong lĩnh vực quốc phòng không phải là sự khởi đầu của quân sự hóa hay chay đua vũ trang với các nước bên ngoài. Nó là một sự ứng phó với một tình huống đã thay đổi, với những mối đe dọa an ninh mới và đầy thách thức và cũng là một nỗ lực nhằm chi tiêu ngân sách hiệu quả hơn. Nó đáp ứng các nhu cầu của công dân EU đối với một vai trò lớn hơn của EU trong việc đảm bảo an ninh và ổn định, như đã được thể hiện trong các khảo sát của Eurobarometer cũng như của các đối tác toàn cầu của chúng tôi.  

Kết hợp các công cụ dành cho an ninh và quốc phòng - cách tiếp cận mang tính hợp nhất của EU

EU hiện đang triển khai sáu nhiệm vụ tác chiến và các hoạt động trên bộ và trên biển, nhằm hỗ trợ trong việc tạo ra một môi trường an toàn và an ninh, chống cướp biển hay triệt phá các mạng lưới của những kẻ buôn lậu. Nhưng các nhiệm vụ quân sự chỉ là một thành tố trong bộ công cụ của EU nhằm đối phó với những thách thức an ninh phức tạp ngày nay. Ngoài ra còn có 10 nhiệm vụ dân sự đang được triển khai tại các quốc gia đối tác nhằm ngăn ngừa xung đột và hỗ trợ xây dựng năng lực tại các khu vực đang diễn ra những cải cách trong lĩnh vực pháp quyền và an ninh. Bản đồ về tất cả các nhiệm vụ và hoạt động có ở phía dưới. EU còn có những công cụ quan trọng khác luôn sẵn sàng để sử dụng như ngoại giao, hợp tác phát triển và viện trợ nhân đạo… là một số ví dụ về các công cụ này. Các sức mạnh cứng và mềm sẽ được kết hợp hài hòa nhất khi được dùng vào việc xử lý các cuộc xung đột và khủng hoảng. Một cách tiếp cận mang tính kết hợp, hỗ trợ từ các gốc độ với các công cụ khác nhau sẽ tạo ra một cơ hội lớn hơn trong việc ổn định một cách hiệu quả các tình huống khủng hoảng cả trong ngắn và dài hạn. Triển khai các công cụ có tính bổ sung cho nhau dưới sự phối hợp một cách kiên trì trong suốt giai đoạn khủng hoảng chính là cách tiếp cận của EU.  

Một số ví dụ về hành động của EU trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng

Trong năm 2016, Đại diện Cấp cao Bà Mogherini đã có bài viết "Chiến lược Toàn cầu về Chính sách Đối ngoại và An ninh của Liên minh châu Âu". Kể từ đó, nhiều sáng kiến đã được EU đề ra nhằm phát triển hơn nữa bộ công cụ của mình để bảo vệ tốt hơn cho Liên minh, tăng cường khả năng ứng phó của các đối tác và củng cố vai trò của mình như là một chủ thể toàn cầu vì sự kiến tạo hòa bình và an ninh con người. Mô tả tóm tắt dưới đây là ba hành động quan trọng của EU:

  • Các nhiệm vụ và hoạt động quân sự và dân sự của EU bên ngoài Liên minh: An ninh của công dân EU không bắt đầu từ biên giới của chúng tôi

EU đã phát triển kinh nghiêm của mình là một nhà đảm bảo an ninh thông qua các nhiệm vụ và hoạt động dân sự và quân sự nằm trong Chính sách Chung về An ninh và Quốc phòng (CSDP). Các nhiệm vụ đầu tiên dưới lá cờ của EU đã được triển khai từ năm 2003. Kể từ đó, đã có 34 nhiệm vụ của EU được triển khai tại ba châu lục. Các nhiệm vụ và hoạt động thuộc CSDP đi đôi với các hoạt động khác của EU như các nỗ lực ngoại giao, hợp tác phát triển và viện trợ nhân đạo. Mục tiêu là nhằm tăng cường an ninh và ổn định tại khu vực láng giềng rộng hơn của EU và đồng thời đối phó với các thách thức an ninh đe dọa EU và các công dân của mình như chủ nghĩa khủng bố quốc tế.

  • Quỹ Quốc phòng châu Âu: EU cần một nền Công nghiệp Quốc phòng Châu Âu để duy trì là một nhà đảm bảo an ninh bền bỉ và có uy tín.

Việc hoạch định và đầu tư có sự phối hợp cho phép các nước thành viên chi tiêu ngân sách một cách hiệu quả hơn. Đó là lý do vì sao Quỹ Quốc phòng Châu Âu được thiết lập. Quỹ này khuyến khích hoạt động nghiên cứu và phát triển chung. Xét về tổng thể, châu Âu là một trong số những chủ thể chi tiêu quân sự lớn nhất thế giới và tiềm năng đối với việc tiết kiệm cũng như thu được giá trị lớn hơn từ mỗi đồng Euro chi tiêu là rất lớn.

  • Hợp tác quốc phòng có cấu trúc giữa các nước thành viên: khi nhắc tới vấn đề an ninh thì lợi ích của tất cả các quốc gia thành viên đều có sự gắn kết chặt chẽ.

Môi trường an ninh đang thay đổi đòi hỏi những cam kết mạnh mẽ hơn và một khuôn khổ cho sự hợp tác phù hợp với các ưu tiên chiến lược đã được nêu trong Chiến lược Toàn cầu 2016. Cấu trúc Hợp tác Thường trực (PESCO) là một công cụ cho phép các nước thành viên quan tâm có thể theo đuổi một sự hợp tác lớn hơn về quốc phòng và an ninh. Trong số 28 nước thành viên EU, 25 nước đã tham gia vào PESCO và do đó họ nhất trí với các cam kết có tính ràng buộc hơn trong lĩnh vực quốc phòng. Ngoài ra, các nước thành viên tham gia đã phát triển các dự án hợp tác với nhau theo các nhóm nước nhằm tăng cường hoạt động đào tạo và diễn tập quân sự, cùng nhau củng cố năng lực của họ trên bộ, trên không và trên biển, nhưng cũng đồng thời cả trong lĩnh vực có tầm quan trọng lớn hơn so với trước đây đó là không gian mạng.

Không có một hành động và sáng kiến nào nêu trên đứng riêng rẽ. Trong từng trường hợp, chúng là một phần trong một cách tiếp cận gắn kết của EU có sự tham gia của tất cả các cơ quan liên quan và thực thể của EU trong đó có Cơ quan Quốc phòng Châu Âu (EDA) cũng như các nước thành viên nhằm tăng cường nội dung hợp tác về hoạch định, phát triển năng lực, mua sắm và hoạt động quốc phòng.

 

Trong phần tiếp theo của tuần tới về quốc phòng và an ninh, ngày 9 tháng 8, chúng ta sẽ xem kỹ hơn về các sáng kiến nhằm tăng cường "sự cơ động quân sự" trên khắp châu Âu.

Languages: