North Korea

Pytania i odpowiedzi: Europejski Instrument na rzecz Pokoju

Bruxelles, 13/06/2018 - 10:55, UNIQUE ID: 180612_3
FAQs

Wysoka przedstawiciel Federica Mogherini proponuje dziś, przy wsparciu ze strony Komisji, Europejski Instrument na rzecz Pokoju (EIP). Jest to pozabudżetowy fundusz obejmujący okres najbliższych wieloletnich ram finansowych. Ma pomóc zapobiegać konfliktom, chronić pokój i wzmacniać międzynarodowe bezpieczeństwo na świecie – z pożytkiem dla naszych obywateli i partnerów.

Co to jest EIP?

Europejski Instrument na rzecz Pokoju to proponowany nowy fundusz pozabudżetowy na kwotę 10,5 mld EUR, który ma obejmować 7 lat pokrywających się z najbliższymi wieloletnimi ramami finansowymi 2021–2027.Instrument pozwoli finansować wszystkie działania zewnętrzne dyktowane wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB), mające implikacje wojskowe lub obronnościowe.

Dzięki propozycji zwiększy się zakres wspólnych kosztów misji i operacji wojskowych w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), co pozwoli wspomagać wojskowe operacje partnerskie służące wspieraniu pokoju na skalę światową oraz by poszerzyć działania o charakterze wojskowym czy obronnościowym (takie jak budowanie zdolności podmiotów wojskowych), które można podejmować w ramach WPZiB.

 

Jaka jest wartość dodana instrumentu?

Traktat o UE (art. 41 ust. 2 TUE) nie pozwala, by z budżetu Unii finansować wydatki o implikacjach wojskowych czy obronnościowych. Dotychczasowe misje i operacje WPBiO były finansowane wyłącznie poprzez mechanizm Athena, a wsparcie dla wojskowych operacji partnerskich służących wspieraniu pokoju było ograniczone do operacji prowadzonych przez siły afrykańskie, poprzez Instrument na rzecz Pokoju w Afryce.

EIP ma zaradzić ograniczeniom wspomnianych instrumentów. Będzie pokrywał wspólne koszty operacji i misji wojskowych UE oraz umożliwi wspieranie partnerów na szczeblu światowym. Poprzez EIP będą możliwe działania z zakresu budowania zdolności podmiotów wojskowych oraz zapewnianie szkoleń, sprzętu i infrastruktury. Kombinacja ta pozwoli UE budować zdolności partnerów, tak by sami mogli stawiać czoła kryzysom, zapobiegać konfliktom i budować stabilność.

Dysponując budżetem w wysokości 10,5 mld EUR na 7 lat wieloletnich ram finansowych, EIP zapewni stałą dostępność środków UE oraz umożliwi szybkie reagowanie kryzysowe i inna pilną pomoc. Instrument ma więc wypełnić obecne luki w arsenale narzędzi UE, dzięki czemu UE będzie mogła robić więcej i działać szybciej. EIP zmaksymalizuje efekt, skuteczność i zrównoważoność ogółu działań zewnętrznych UE w dziedzinie pokoju i bezpieczeństwa.

 

Jak powstanie EIP?

Utworzenie EIP zaproponowała wysoka przedstawiciel, przy poparciu ze strony Komisji. Zostanie stworzony na podstawie decyzji Rady w dziedzinie WPZiB. Taką możliwość przewiduje art. 30 ust. 1 TUE.

 

Skąd będą pochodzić środki EIP?

EIP będzie finansowany ze składek państw członkowskich UE ustalanych według klucza opartego na dochodzie narodowym brutto.

 

Jaki będzie budżet EIP?

Proponowane 10,5 mld EUR na 7 lat pokrywających się z wieloletnimi ramami finansowymi odzwierciedla znacznie zwiększone potrzeby, które wynikają z trudnego otoczenia zewnętrznego UE.

 

Czy EIP zastąpi istniejące instrumenty, takie jak mechanizm Athena czy Instrument na rzecz Pokoju w Afryce?

EIP bazuje na mechanizmie Athena i Instrumencie na rzecz Pokoju w Afryce. Będzie zapewniać wsparcie, które obecnie jest częściowo finansowane poprzez te instrumenty[1]. Będzie więc kontynuował finansowanie operacji wspierania pokoju prowadzonych przez siły afrykańskie (takich jak AMISOM czy połączone siły Grupy Pięciu na rzecz Sahelu), a równocześnie będzie finansował wspólne koszty wojskowych operacji i misji wojskowych WPBiO, które obecnie są pokrywane poprzez mechanizm Athena.

 

Czym będzie się różnić od innych instrumentów w okresie nowych wieloletnich ram finansowych?

EIP jest pozabudżetowym funduszem do pokrywania kosztów, których nie można pokrywać z budżetu UE. Inne instrumenty obronnościowe w okresie wieloletnich ram finansowych (takie jak Europejski Fundusz Obronny) będą nadal przyczyniać się do rozwijania zdolności obronnościowych państw członkowskich, a tym samym zwiększać ich ogólne zdolności.

 

Kto będzie zarządzać EIP?

EIP będzie instrumentem WPBiO, dlatego jego realizacją będzie się zajmować wysoka przedstawiciel przy wsparciu ze strony Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. W kwestiach administracji finansowej wysoką przedstawiciel będzie wspomagać Komisja Europejska, a dokładnie jej Służba ds. Instrumentów Polityki Zagranicznej.

Bieżące zarządzanie EIP, zwłaszcza jego budżetami i rachunkami, będzie zadaniem Komitetu EIP, w którym zasiadać będą reprezentanci państw członkowskich pod przewodnictwem reprezentanta wysokiej przedstawiciel.

 

Kto będzie decydować, jakie programy i projekty będą realizowane poprzez EIP?

EIP uprości i zracjonalizuje zróżnicowane dotychczas rozwiązania finansowe. O finansowaniu poprzez EIP będzie decydować Rada lub Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa, stanowiąc jednomyślnie na wniosek wysokiej przedstawiciel.

Wszystkie działania podlegające EIP będą prowadzone z pełnym poszanowaniem obowiązków wynikających z prawa międzynarodowego, zwłaszcza praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego. W stosownych przypadkach powstaną mechanizmy nadzorcze.

 

Kontekst

Pomysłem stworzenia nowego Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju, finansowanego i zarządzanego wraz z państwami członkowskimi, wysoka przedstawiciel/wiceprzewodnicząca Federica Mogherini podzieliła się podczas wystąpienia na konferencji „Od wizji do działań: działając na rzecz bezpieczeństwa i obronności UE” w grudniu 2017 r. Taki nowy mechanizm pozwoliłby UE lepiej wspierać partnerów wobec wspólnych wyzwań z zakresu bezpieczeństwa, czy to wspierając ich operacje utrzymywania pokoju, czy to pomagając zwiększać zdolności ich sił zbrojnych do zapewniania pokoju i bezpieczeństwa na terytorium własnego kraju, czy to prowadząc wojskowe misje i operacje WPBiO.

Komisja Europejska nawiązuje do tego w komunikacie pt. „Nowe, nowoczesne wieloletnie ramy finansowe dla UE, która skutecznie realizuje swoje priorytety po 2020 r.” z 14 lutego, wspominając „odrębny mechanizm finansowania w wysokości około 10 mld EUR na lata 2021–2027[, który] w znacznym stopniu zwiększyłby zdolność UE do finansowego wspierania operacji mających wpływ na kwestie obronne. Można by to porównać do kwoty 3,5 mld EUR przewidzianej w ramach bieżącego okresu”.[2]

 

Więcej informacji

Komunikat prasowy:Budżet UE na rzecz przyszłości

Europejski Instrument na rzecz Pokoju (nota informacyjna)

 

[1] Instrument na rzecz Pokoju w Afryce jest dziś finansowany z pozabudżetowego Europejskiego Funduszu Rozwoju. Także mechanizm Athena jest pozabudżetowym rozwiązaniem finansowym, utworzonym przez Radę do finansowania wspólnych kosztów operacji wojskowych WPBiO.

[2] Uwaga: liczba 3,5 mld EUR to ekstrapolacja maksymalnych rocznych kwot wydawanych w ostatnich latach na mechanizm Athena czy Instrument na rzecz Pokoju w Afryce. Nie jest to roczna średnia wydatków – jej kwota byłaby niższa.

Editorial Sections: