​Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori

Sigurnost i odbrana Evrope: put naprijed

24/06/2020 - 10:34
News stories

Rastuće međunarodne tenzije i sukobi na pragu Evrope traže od nas da kolektivnu sigurnost uzmemo u svoje ruke.


U posljednje vrijeme, četiri glavne države članice zalagale su se da sigurnost i odbrana budu prioritet Unije. Potpuno se slažem: od početka mandata ove Komisije stavili smo našu zajedničku bezbjednosnu i odbrambenu politiku u samo središte spoljne politike EU. I dok nam predstoji dug put, sada je pojačan zamah za jačanje našeg kolektivnog kapaciteta za akciju.

Na sastanku ministara odbrane EU ranije ove nedjelje, postavili smo ambiciozan program za jačanje naše sposobnosti da autonomno djelujemo kao Unija kad god je to potrebno i istovremeno učinimo EU boljim globalnim partnerom i provajderom sigurnosti.

Da bismo podigli našu zajedničku bezbjednosnu i odbrambenu politiku na potreban nivo, namjeravamo da unaprijedimo naše mogućnosti, razvijemo potencijal za zajedničke operacije, unaprijedimo naša partnerstva i prilagodimo naše strukture novim prijetnjama i modifikovanom okruženju.

Sada počinjemo raditi na budućem strateškom kompasu. Ono što nam je prije svega potrebno u Evropi je zajednička strateška kultura: zajednički način gledanja na svijet, definiranje prijetnji i izazova kao osnove za zajedničko rješavanje istih. Strateški kompas trebao bi nam pomoći da stignemo tamo. Kako bi započeo ovaj proces, predstaviću analizu prijetnji vođenu obaveštajnim podacima država članica prije kraja 2020. godine.

Takođe, do kraja godine, moramo postići dogovor o prioritetima 2021.-2025. Za jedan od osnovnih instrumenata naše bezbjednosne i odbrambene politike, Stalnu strukturiranu saradnju (PESCO). Istovremeno, moramo precizirati uslove za učešće trećih zemalja u PESCO projektima, što bi nam omogućilo da u većem obimu djelujemo.

Jednako je hitna potreba da se ojačaju naši alati za borbu protiv hibridnih prijetnji, uključujući dezinformacije i ciber-napade. Izbijanje pandemije Covid-19 bio je oštar podsjetnik koliko je tema postala kritična za zaštitu naših društava.

Moramo takođe razviti evropsku industrijsku i tehnološku osnovu u oblasti odbrane i smanjiti kritične zavisnosti od spoljnih dobavljača. Ovonedjeljno saopštenje o prvim projektima odabranim za finansiranje u okviru Evropskog programa industrijskog razvoja u oblasti odbrane pokazuje potencijal u toj oblasti.

Ipak, ako želimo da budemo vjerodostojni, naši ciljevi moraju biti podržani odgovarajućim budžetskim sredstvima. Otuda je važno da odražavamo naše bezbjednosne i odbrambene prioritete u pregovorima o narednom budžetu EU za 2021-2027 : sve naše ambicije u oblasti operacija, sposobnosti i otpornosti na kraju zavise od raspoloživosti finansijskih sredstava. Moramo i da ojačamo svoje kapacitete za dejstvo van Evrope: novi Evropski fond za mir u iznosu od 8 milijardi eura će poboljšati kredibilitet naših napora da kolektivno promovišemo mir i bezbjednost izvan naših granica.

Države članice imaju ključnu ulogu u ovom budžetskom izazovu. U vrijeme povećane globalne nesigurnosti, oni moraju da zadrže nivo potrošnje za odbranu i izbjegnu smanjenja na štetu naše kolektivne sigurnosti. Prije svega, države članice moraju trošiti zajedno, zajedničkim nabavkama i zajednički dogovorenim nedostatkom kapaciteta.

Naša globalna partnerstva ostaju kamen temeljac evropske bezbjednosti i odbrane. U bliskoj saradnji sa generalnim sekretarom NATO-a Stoltenbergom, dali smo pragmatične predloge za dalje jačanje naše saradnje u oblastima kao što su vojna mobilnost i vježbe. Jačanjem naših sposobnosti u bezbjednosti i odbrani Evropa jača transatlantski savez. Takođe namjeravamo da razvijamo naše partnerstvo sa Ujedinjenim nacijama, konkretan dokaz o posvećenosti EU međunarodnom poretku koji se zasniva na pravilima.

Napredujući kroz ove različite staze moći ćemo postepeno da gradimo i provodimo kredibilnu i efikasnu agendu bezbjednosti i odbrane EU. Na tom frontu odlučno ćemo ići uz podršku svih država članica EU.

Editorial Sections: