Delegation of the European Union to Cambodia

Ερωτήσεις και απαντήσεις: Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη

Bruxelles, 13/06/2018 - 10:55, UNIQUE ID: 180612_3
FAQs

Η Ύπατη Εκπρόσωπος, κα Federica Mogherini, προτείνει σήμερα, με την υποστήριξη της Επιτροπής, έναν Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (ΕΜΕ). Ο ΕΜΕ είναι ένα ταμείο εκτός του ενωσιακού προϋπολογισμού το οποίο θα καλύπτει την περίοδο του προσεχούς πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και θα χρησιμοποιείται για την πρόληψη των συγκρούσεων, τη διαφύλαξη της ειρήνης και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας σε ολόκληρο τον κόσμο προς όφελος των πολιτών και των εταίρων μας.

Τι είναι ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη;

Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη (ΕΜΕ) είναι ένα προτεινόμενο νέο ταμείο εκτός του ενωσιακού προϋπολογισμού, το οποίο θα διαθέτει πόρους ύψους 10,5 δισ. ευρώ για μια περίοδο επτά ετών που θα συμπίπτει με το προσεχές πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027. Από τον μηχανισμό αυτό θα μπορούν να χρηματοδοτούνται όλες οι δράσεις της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) οι οποίες έχουν στρατιωτικές ή αμυντικές συνέπειες.

Ο προτεινόμενος ΕΜΕ θα ενισχύσει την εμβέλεια των κοινών δαπανών για τις στρατιωτικές αποστολές και επιχειρήσεις της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, με στόχο να δοθεί στήριξη σε στρατιωτικές ειρηνευτικές επιχειρήσεις εταίρων σε παγκόσμια κλίμακα και να διευρυνθούν οι δράσεις στρατιωτικής ή αμυντικής φύσεως, όπως οι δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων για στρατιωτικούς φορείς, που μπορούν να αναληφθούν στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ.

 

Ποια είναι η προστιθέμενη αξία του ΕΜΕ;

Η Συνθήκη για την ΕΕ (άρθρο 41 παράγραφος 2 της ΣΕΕ) δεν προβλέπει χρηματοδότηση δαπανών με στρατιωτικές ή αμυντικές συνέπειες από τον ενωσιακό προϋπολογισμό. Μέχρι σήμερα, οι στρατιωτικές αποστολές και επιχειρήσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ χρηματοδοτούνται αποκλειστικά μέσω του μηχανισμού Athena. Όσον αφορά τις στρατιωτικές ειρηνευτικές αποστολές εταίρων, στήριξη παρέχεται μόνο σε επιχειρήσεις υπό αφρικανική ηγεσία από το μέσο στήριξης της ειρήνης στην Αφρική.

Ο EME θα υπερβεί τους περιορισμούς των μέσων αυτών. Θα καλύπτει τη χρηματοδότηση των κοινών δαπανών στρατιωτικών επιχειρήσεων και αποστολών της ΕΕ, θα επιτρέπει τη στήριξη εταίρων σε παγκόσμιο επίπεδο και θα καταστήσει δυνατές τις δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων για στρατιωτικούς φορείς και την παροχή κατάρτισης, εξοπλισμού και υποδομής. Χάρη στον συνδυασμό αυτό, η ΕΕ θα μπορεί να ενισχύει την ικανότητα των εταίρων της να αντιμετωπίζουν κρίσεις, να προλαμβάνουν συγκρούσεις και να οικοδομούν τη σταθερότητα μόνοι τους.

Με προϋπολογισμό 10,5 δισ. ευρώ για την επταετία του ΠΔΠ, ο ΕΜΕ θα εξασφαλίσει τη μόνιμη διαθεσιμότητα ενωσιακής χρηματοδότησης, επιτρέποντας παράλληλα την ταχεία αντίδραση σε καταστάσεις κρίσης και την παροχή επείγουσας βοήθειας. Ο μηχανισμός έχει συνεπώς στόχο να καλύψει τα κενά που υπάρχουν στην εργαλειοθήκη της ΕΕ, επιτρέποντας στην ΕΕ να αναλαμβάνει περισσότερες δράσεις και να ενεργεί ταχύτερα. Με τον τρόπο αυτό, ο ΕΜΕ θα μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο, την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα της συνολικής εξωτερικής δράσης της ΕΕ στον τομέα της ειρήνης και της ασφάλειας.

 

Πώς θα συσταθεί ο ΕΜΕ;

Η δημιουργία του ΕΜΕ αποτελεί πρόταση του Ύπατου Εκπροσώπου με την υποστήριξη της Επιτροπής. Ο μηχανισμός θα συσταθεί με απόφαση του Συμβουλίου στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ. Η δυνατότητα αυτή προβλέπεται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της ΣΕΕ.

 

Από πού θα προέρχεται η χρηματοδότηση του ΕΜΕ;

Ο ΕΜΕ θα χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών μελών της ΕΕ σύμφωνα με κλείδα κατανομής που θα βασίζεται στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα.

 

Πόσο μεγάλος θα είναι προϋπολογισμός του ΕΜΕ;

Το ποσό των 10,5 δισ. ευρώ που έχει προταθεί ως ανώτατος προϋπολογισμός του ΕΜΕ για την επταετία του προσεχούς πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου αντικατοπτρίζει τις σημαντικά αυξημένες ανάγκες που προκύπτουν από το δυσχερές εξωτερικό περιβάλλον της ΕΕ.

 

Θα αντικαταστήσει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη υφιστάμενα μέσα, όπως τον μηχανισμό Athena και το μέσο στήριξης της ειρήνης στην Αφρική;

Ο ΕΜΕ αποτελεί συνέχεια του μέσου στήριξης της ειρήνης στην Αφρική και του μηχανισμού Athena και θα παρέχει στήριξη που επί του παρόντος καλύπτεται εν μέρει από τα χρηματοδοτικά αυτά μέσα[1]. Ο ΕΜΕ θα συνεχίσει, έτσι, να χρηματοδοτεί ειρηνευτικές επιχειρήσεις υπό αφρικανική ηγεσία, όπως η AMISOM και η κοινή δύναμη της G5 Σαχέλ, καλύπτοντας παράλληλα τις κοινές δαπάνες στρατιωτικών αποστολών και επιχειρήσεων ΚΠΑΑ, οι οποίες επί του παρόντος χρηματοδοτούνται μέσω του μηχανισμού Athena.

 

Σε τι διαφέρει από άλλα μέσα του νέου ΠΔΠ;

Ο ΕΜΕ είναι ένα εκτός προϋπολογισμού ταμείο που καλύπτει δαπάνες οι οποίες δεν μπορούν να καλυφθούν στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Τα άλλα μέσα του ΠΔΠ που σχετίζονται με την άμυνα (όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας) θα συνεισφέρουν στην ανάπτυξη των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών μελών, αυξάνοντας έτσι τη συνολική τους ικανότητα.

 

Ποιος θα διαχειρίζεται τον ΕΜΕ;

Καθώς ο ΕΜΕ είναι μέσο της ΚΕΠΠΑ, υπεύθυνος για την εφαρμογή του θα είναι ο Ύπατος Εκπρόσωπος (ΥΕ) με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Για την οικονομική διαχείριση, ο ΥΕ θα επικουρείται από την Υπηρεσία Μέσων Εξωτερικής Πολιτικής (FPI) της Επιτροπής.

Σε καθημερινή βάση, τον ΕΜΕ και ιδίως τους προϋπολογισμούς και τους λογαριασμούς θα διαχειρίζεται η Επιτροπή ΕΜΕ, η οποία θα απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και στην οποία θα προεδρεύει αντιπρόσωπος του Ύπατου Εκπροσώπου.

 

Ποιος θα αποφασίζει για τα προγράμματα και τα έργα που θα υλοποιούνται μέσω του ΕΜΕ;

Ο ΕΜΕ θα απλουστεύσει και θα εξορθολογίσει διαφορετικά μέχρι πρότινος χρηματοδοτικά μέσα. Οι δράσεις που θα χρηματοδοτεί ο μηχανισμός θα αποφασίζονται με ομοφωνία από το Συμβούλιο ή την Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας με βάση προτάσεις του Ύπατου Εκπροσώπου.

Όλες οι δράσεις στο πλαίσιο του ΕΜΕ θα αναλαμβάνονται με πλήρη τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και ιδίως το δίκαιο περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Θα συσταθούν σχετικώς κατάλληλοι μηχανισμοί εποπτείας.

 

 

Ιστορικό

Η Ύπατη Εκπρόσωπος/Αντιπρόεδρος, κα Federica Mogherini, παρουσίασε την ιδέα για έναν «νέο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη», με χρηματοδότηση και διαχείριση από κοινού με τα κράτη μέλη, κατά την ομιλία της τον Δεκέμβριο του 2017 στην εκδήλωση «Building on vision, forward to action: delivering on EU security and defence» (Από το όραμα στην πράξη: επίτευξη αποτελεσμάτων για την ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ). Ο νέος αυτός μηχανισμός θα επιτρέπει στην ΕΕ να υποστηρίζει καλύτερα τους εταίρους της για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας, είτε υποστηρίζοντας ειρηνευτικές επιχειρήσεις τους είτε συμβάλλοντας στην αύξηση της ικανότητας των ενόπλων δυνάμεών τους να διαφυλάσσουν την ειρήνη και την ασφάλεια στην εθνική τους επικράτεια, καθώς και μέσω στρατιωτικών αποστολών και επιχειρήσεων της ΚΠΑΑ.

Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο  «Ένα νέο, σύγχρονο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που υλοποιεί αποτελεσματικά τις προτεραιότητές της μετά το 2020» της 14ης Φεβρουαρίου αναπτύσσει την ιδέα αυτή, αναφερόμενη σε έναν «ξεχωριστό μηχανισμό χρηματοδότησης ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027 [που] θα αυξήσει σημαντικά την ικανότητα της ΕΕ να υποστηρίζει οικονομικά δραστηριότητες που συνδέονται με τον τομέα της άμυνας. Αυτό είναι συγκρίσιμο με έως 3,5 δισ. ευρώ κατά την τρέχουσα περίοδο»[2].

 

Για περισσότερες πληροφορίες

Δελτίο τύπου: Προϋπολογισμός της ΕΕ για το μέλλον

Ενημερωτικό δελτίο: Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη

 

[1] Το μέσο στήριξης της ειρήνης στην Αφρική χρηματοδοτείται σήμερα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, το οποίο δεν περιλαμβάνεται στον ενωσιακό προϋπολογισμό.  Χρηματοδοτικό μέσο εκτός προϋπολογισμού είναι και ο μηχανισμός Athena, τον οποίο δημιούργησε το Συμβούλιο για να χρηματοδοτούνται οι κοινές δαπάνες των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ.

[2] Σημειώνεται ότι το ποσό των 3,5 δισ. ευρώ αποτελεί προεκβολή της μέγιστης ετήσιας δαπάνης του μέσου στήριξης της ειρήνης στην Αφρική και του μηχανισμού Athena κατά τα τελευταία έτη και δεν αντανακλά τα μέσα ετήσια ποσά των δαπανών, που θα ήταν χαμηλότερα.

Editorial Sections: