EU và Việt Nam đạt được sự thống nhất về Hiệp định Thương mại Tự do (04/08/2015)

Hôm nay, Liên minh Châu Âu (EU) và Việt Nam đã đạt được sự thống nhất về nguyên tắc đối với một hiệp định thương mại tự do, sau hai năm rưỡi đàm phán tích cực. Sau cuộc điện đàm vào sáng nay giữa Cao ủy Thương mại của EU, Bà Cecilia Malmstrom và Bộ trưởng Công Thương Việt Nam Vũ Huy Hoàng, tất cả các vấn đề quan trọng đã được nhất trí và cả hai bên đã đạt được một gói cam kết cân bằng và cùng có lợi.

Hiệp định này sẽ xóa bỏ gần như toàn bộ thuế quan trong thương mại hàng hóa giữa hai nền kinh tế.

Cao ủy Thương mại, Bà Malstrom nói: "Chúng ta đã có một thỏa thuận. Hiệp định có tính cân bằng cao này sẽ thúc đẩy thương mại với một trong những nền kinh tế năng động nhất Châu Á. Hiệp định này đã tạo ra một hình mẫu mới, tốt hơn và hiện đại hơn đối với các Hiệp định Thương mại tự do giữa EU và các nước đang phát triển, đồng thời sẽ thiết lập một tiêu chuẩn tốt trong thương mại giữa EU và khu vực Đông Nam Á nói chung". Bà cũng cho rằng: "Việt Nam là một nên kinh tế đang phát triển và một khi hiệp định này đi vào thực thi, nó sẽ mang lại những cơ hội mới quan trọng cho doanh nghiệp của cả hai phía thông qua việc tăng cường khả năng tiếp cận thị trường đối với hàng hóa và dịch vụ. Có khoảng 31 triệu việc làm ở Châu Âu phụ thuộc vào việc xuất khẩu, do đó việc có được sự tiếp cận thuận lợi hơn với một thị trường mới nổi và phát triển nhanh như Việt Nam, một nước có tới 90 triệu người tiêu dùng, là một tin tức hết sức tốt lành. Đồng thời những nhà xuất khẩu Việt Nam cũng sẽ có được sự tiếp cận dễ dàng hơn đối với thị trường EU khi xuất khẩu các sản phẩm của mình, góp phần mang lại một sự thúc đẩy quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam. Cả hai bên đã phải có những nỗ lực rất lớn trong một vài tháng gần đây để có thể có được bước đột phá này".

Trên cơ sở Hiệp định của ngày hôm nay, các nhóm đàm phán sẽ tiếp tục tiến trình và giải quyết những vẫn đề kỹ thuật còn lại, đồng thời hoàn thiện văn kiện pháp lý của Hiệp định. Khi đã được hoàn thiện thì Hiệp định sẽ cần phải được Hội đồng và Nghị viện Châu Âu thông qua.

Cao ủy Thương mại Malmstrom cho biết thêm: "Hiệp định của chúng ta cũng cần phải đảm bảo rằng hoạt động thương mại sẽ diễn ra mà không gây thiệt hại đối với môi trường và các quyền của người dân. EU và Việt Nam đã cam kết sẽ tôn trọng quyền của người lao động và hỗ trợ sự quản lý bên vững tài nguyên thiên nhiên".

Hiệp định loại này là hiệp định đầu tiên mà EU đã đạt được với một nước đang phát triển. Do đó, sự tự do hóa có tính tham vọng và cân bằng đã đạt được – với một giai đoạn chuyển đổi để Việt Nam có thể thích nghi – đã tạo ra một nền tảng mới nếu so với các Hiệp định khác của EU với các nước đang phát triển. Điều này đã cho thấy một niềm tin chung của EU và Việt Nam đó là thương mại có vai trò thiết yếu đối với sự tăng trưởng, tạo công ăn việc làm và phát triển bền vững.

Bên cạnh việc xóa bỏ thuế quan, Việt Nam cũng sẽ gỡ bỏ hầu hết các loại thuế xuất khẩu. Hiệp định này cũng sẽ tạo ra những cơ hội tiếp cận thị trường mới trong lĩnh vực dịch vụ và đầu tư. Việt Nam đã đồng ý với việc tự do hóa thương mại trong lĩnh vực dịch vụ tài chính, viễn thông, giao thông, bưu chính và chuyển phát nhanh. Trong lĩnh vực đầu tư, Việt Nam sẽ mở cửa thị trường cho EU, như thông qua việc dỡ bỏ hoặc hạ bớt những hạn chế trong lĩnh vực sản xuất các mặt hàng thực phẩm hoặc đồ uống, cũng như trong các lĩnh vực phi thực phẩm.

Trong lĩnh vực mua sắm chính phủ, EU và Việt Nam đã thoả thuận về nguyên tắc phù hợp hoàn toàn với các quy định trong Hiệp định Mua sắm Chính phủ (GPA) của WTO, đạt được mức độ minh bạch tương đương với các Hiệp định Thương mại tự do khác của EU với các nước phát triển và đang phát triển tiên tiến hơn.

Hiệp định này cũng sẽ tăng cường việc bảo vệ những Chỉ dẫn Địa lý "GIs" đại diện cho những sản phẩm nông sản hàng đầu EU như rượu Champagne, pho-mai Parmigiano Reggiano, rượu Rioja, pho-mai Roquefort và rượu Whisky Xcốt-len. Những Chỉ dẫn Địa lý của Việt Nam cũng sẽ được công nhận tương tự tại EU, tạo ra một khuôn khổ đầy đủ để thúc đẩy hơn nữa việc nhập khẩu những sản phẩm chất lượng như trà Mộc Châu hay cà phê Buôn Ma Thuột.

FTA này bao gồm một chương toàn diện và có nội dung cam kết mạnh về Thương mại và Phát triển Bền vững, bao trùm các vấn đề về lao động và môi trường có liên quan trong quan hệ thương mại giữa EU và Việt Nam. Những cam kết đối với những tiêu chuẩn lao động cốt lõi và các Công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đảm bảo cả hai bên tôn trọng những quyền cơ bản của người lao động. Ngoài ra, chương này cũng bao gồm những cam kết hỗ trợ việc bảo tồn và quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên (bao gồm động vật hoang dã, rừng và thủy hải sản). Những lĩnh vực như Trách nhiệm Xã hội của Doanh nghiệp và những cơ chế hợp tác thương mại có đạo đức và công bằng cũng được đặc biệt chú trọng trong chương này.

FTA này cũng sẽ thiết lập những cấu trúc chuyên biệt để đảm bảo việc thực thi đầy đủ chương này, bao gồm cả những cơ chế đảm bảo sự tham gia của các thành phần kinh tế, xã hội và môi trường ở cả EU và Việt Nam.

Hiệp định cũng sẽ bao gồm một mối liên kết có ràng buộc về mặt pháp lý với Hiệp định Đối tác và Hợp tác Toàn diện (PCA) trong đó chi phối mối quan hệ toàn diện giữa EU và Việt Nam, qua đó đảm bảo rằng nhân quyền, dân chủ, và pháp quyền là những thành phần chủ chốt trong mối quan hệ thương mai song phương của chúng ta.

Hiệp định bao gồm một chương riêng về hợp tác trong việc thực thi Hiệp định và hỗ trợ Việt Nam thu được đầy đủ những lợi ích của Hiệp định. Thúc đẩy phát triển bền vững là một mục tiêu chủ chốt trong sự hợp tác đó. Các lĩnh vực đặc biệt quan trọng bao gồm các vấn đề về môi trường và lao động, tạo thuận lợi thương mại và các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).

Sau việc hoàn tất FTA với Singapore năm 2014, đây sẽ là FTA thứ hai giữa Liên minh châu Âu với một nước của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Như vậy, đây là một bước tiếp theo hướng tới mục tiêu cuối cùng của EU về một FTA liên khu vực tham vọng và toàn diện với cả khối ASEAN.

Bước tiếp theo là gì?

Sau bước đột phá này, các cuộc thảo luận kỹ thuật sẽ phải được hoàn tất để hoàn thiện văn kiện mang tính pháp lý của hiệp định. Do quan hệ hợp tác với Việt Nam đã được thiết lập trong nhiều năm qua và lại được tăng cường thông quá trình đàm phán này, nên chung tôi kỳ vọng rằng quá trình này sẽ được hoàn tất trong ít tháng tới và chắc chắn sẽ là trước khi kết thúc năm nay.

Thông tin thêm

Về quan hệ thương mại EU – Việt Nam:

http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/countries/vietnam/